تاریخ امروزدوشنبه , ۱۸ آذر ۱۳۹۸
سرطان دهانه رحم

سرطان دهانه رحم

سرطان دومین علت شایع مرگ در جهان است و طبق آمار های ارائه شده سرطان دهانه رحم جز ده سرطان شایع زنان است. رحم گردن رحم بخشی از دستگاه تناسلی ( ReproductiveSystem ) زنان است و در لگن قرار دارد.گردن رحم یک راه عبور میباشد، به این صورت که رحم را به واژن متصل میکند .

سرطان دهانه رحم

سلول‏‏ های سرطانی

سرطان در سلولهاي بدن آغاز میشود، سلولها بلوك های سازنده بافت میباشند، و بافتها اندامهاي بدن را میسازند.
سلولهاي نرمال رشد میکنند و تقسیم میشوند تا سلولهاي جدید را مطابق نیازهاي بدن بسازند. هنگامی که سلولهاي نرمال پیر میشوند، یا صدمه میبینند، میمیرند و سلولهاي جدید جاي آنها را میگیرند.

گاهی اوقات، این فرآیند دچار نقص شده  و سلولهاي جدید به هنگامی تشکیل میشوند که بدن به آنها احتیاج ندارد، و 
سلولهاي مسن یا صدمه دیده ای که باید بمیرند زنده میمانند. با افزایش یافتن سلولهاي اضافی، در اغلب موارد توده اي از بافت تشکیل میشود که آن را تکثیر غیرطبیعی بافت (Growth ) یا تومور (Tumor ) مینامند.

ممکن است تکثیر غیرطبیعی، که بر روي گردن رحم صورت میگیرد، خوشخیم (Benign) یا بدخیم (Malignant ) باشد. 
تکثیرغیرطبیعی و خوشخیم بافت به عنوان سرطان به حساب نمیآید، و به اندازه تکثیر غیرطبیعی و بدخیم بافت(سرطان) مضر نمیباشد.

سیر ابتلا به سرطان دهانه رحم

تکثیر غیرطبیعی و خوشخیم بافت :
به ندرت تهدیدي براي جان شخصی است که در بدن او ایجاد میشود به بافتهای مجاور خود حمله نمیکند. 
تکثیر غیرطبیعی و بدخیم بافت:
ممکن است گاهی اوقات تهدیدي براي جان کسی باشد که در بدن او تشکیل میشود امکان دارد به بافتهاي مجاور حمله کند میتواند به دیگر قسمتهاي بدن گسترش یابد

سرطان گردن رحم در سلول هاي واقع در سطح یا رویه گردن رحم آغاز میشود. به مرور زمان، امکان دارد سرطان گردن رحم به قسمت هاي عمیق تر گردن رحم و به بافت هاي مجاور حمله کند.
سلولهاي سرطانی میتوانند از طریق جدا شدن از تومور اصلی (اولیه) گسترش یابند. این سلولهاي سرطانی وارد رگهاي خونی یا غدد لنفاوی (lymph nodes) میشوند که در تمام بافتهاي بدن شاخه شاخه یا منشعب شده اند. امکان دارد سلولهاي سرطانی خود را به بافتهاي دیگر متصل کنند و رشد نمایند و تومورهاي جدیدي تشکیل دهند، که احتمال دارد این تومورهاي جدید به این بافتها صدمه بزنند.

واژن


سرطان دومین علت شایع مرگ در جهان است که پیش بینی میشود تا سال ۲۰۳۰ به اولین علت برسد. سرطان دهانه رحم  طبق آمار های ارائه شده جز ده سرطان شایع زنان است.

به علت عوارض و مرگ و میر بالاي ناشی از آن ، سرطان یک مشکل حیاتی سلامت جامعه است. در این میان سرطان سرویکس دومین سرطان شایع در بین زنان در جهان است که حدود ۵۰۰۰۰۰ مورد جدید و ۲۵۰۰۰۰ مرگ و میرسالانه در ارتباط با آن گزارش شده است.۸۰ درصد از موارد بروز جدید در کشورهاي در حال توسعه یا توسعه نیافته که بیش از ۹۵ درصد زنان آنها هرگز تست پاپ اسمیر را انجام نداده اند،گزارش شده است.

همه زنانی که از لحاظ جنسی فعالند میتوانند در معرض ابتلا به سرطان سرویکس باشند.در ایالات متحده، سرطان سرویکس سومین نئوپلاسم شایع ژنیکولوژیک (بعد از سرطان جسم رحم و تخمدان) محسوب میشود. این امر عمدتاً به علت اثر بخشی برنامه هاي غربالگري است.

در حالی که در کشورهاي در حال توسعه که در آنها منابع مراقبت هاي بهداشتی محدود هستند، سرطان سرویکس دومین علت شایع مرگ و میر ناشی از سرطان در زنان محسوب میشود.شیوع سرطان سرویکس در ایران و سایر کشورهاي مسلمان کم است؛ با این وجود میزان 
مرگ و میر ناشی از آن در ایران ۴۴ درصد بوده که از این حیث مشابه کشورهایی نظیر عربستان سعودي و لیبی 
است.

کمپین سرطان رحم


سرطان سرویکس چنانچه در مراحل اولیه شناسایی و درمان شود، تقریباً بطور کامل قابل پیشگیري است.
این سرطان با وضعیت دراز مدت قبل از تهاجم همراه بوده و اگر برنامه هاي غربالگري سیتولوژیک سرویکس مثل تست پاپ اسمیر در دسترس باشند، درمان ضایعات پیش تهاجمی مؤثر واقع میشود.میزان بقاء پنج ساله در صورت تشخیص سرطان در مرحله موضعی، ۶۶ درصد است و در مراحل ابتدایی و زودرس به ۹۶ درصد میرسد.

شيوع بيماري در زنان غيرسفيد پوست ٣-٢ برابربيشتر است بطوريكه در زنان سفيدپوست ١٠ نفر درهرصد هزار نفر ودرزنان غيرسفيدپوست ٣٠-٢٠ نفردر هر صدهزار نفر گزارش شده است . کمترین ميزان شـيوع در زنـان يهـودي واروپـاييمشاهده شده است. بعضي از دانشمندان معتقدند زنان يهودي به طور ژنتيكي نسبت به سرطان سـرويكس مقاومترنـد ميزان شيوع سرطان در گروههاي با وضعيت اجتماعي اقتصادي پايين بيشتر است. 

فاکتور های خطر

١- شروع ارتباط جنسي درسنين پايين 
٢- تعدد شرکای جنسی 
۳- استعمال سيگار
۴- تاريخچه عفونت با HPV افرادي که HPV مثبت هستند حتي اگر پاپ اسميرمنفي داشته باشند در معرض خطر بـالاي سرطان دهانه رحم هستند.

HPVگروهی از ویروسها میباشند که میتوانند به گردن رحم حمله کنند. اگرعفونت برطرف شدنی نباشد، امکان دارد در برخی از زنان باعث ایجاد سرطان گردن رحم بشود HPV تقریبا علت ایجاد تمام موارد سرطان گردن رحم میباشد .عفونت HPV بسیار رایج است. این ویروسها از طریق نزدیکی جنسی از شخصی به شخص دیگر منتقل میشوند.

اکثر افراد بالغ در دوره اي از زندگی خود به HPV آلوده شدهاند، اما اکثر این عفونتها به خودي خود بر طرف میشوند.

امکان دارد برخی از انواع HPV تغییراتی در سلولهاي گردن رحم ایجاد نمایند. اگر این تغییرات زود کشف شوند، با کشتن سلولهاي تغییر یافته، پیش از آنکه بتوانند سرطانی شوند، میتوان از ایجاد سرطان گردن رحم جلوگیری نمود.
با کاربرد واکسن در زنان تا ۹ ۲۶ ساله، میتوان از آنها در برابر دو نوع عفونت HPV حفاظت نمود، که این دو نوع عفونت باعث ایجاد سرطان گردن رحم میشوند.

عفونت رحم

۵- ضعف سيستم ايمنی
۶- تعدد زایمان ها (مولتي پاريتي) باعث ضعف سيستم ايمني درحاملگي،ضربه زايماني و وضعيت نامناسب تغذيه ای.
۷- ابتدای مكرر به بيماريهای مقاربتی مثل ابتلا به ويروس هرپس سيمپلكس نوع II (تبخال تناسلی)
۸– قرارگرفتن درمعرض دی اتيل بسترول (S.E.D )در دوره جنينی (دی اتیل بسترول نوعی داروی استروژنی است )
۹– ابتلای همسر به سرطان آلت 
۱۰- ابتلای زن ديگر همسر به سرطان سرويكس 
۱۱- وضعيت ضعيف بهداشتي فرد 
۱۲ -مصرف قرصهای خوراکی پيشگيری از بارداری ( OCP) بيش از ۵ سال

۵- ضعف سيستم ايمنی
۶- تعدد زایمان ها (مولتي پاريتي) باعث ضعف سيستم ايمني درحاملگي،ضربه زايماني و وضعيت نامناسب تغذيه ای.
۷- ابتدای مكرر به بيماريهای مقاربتی مثل ابتلا به ويروس هرپس سيمپلكس نوع II (تبخال تناسلی)
۸– قرارگرفتن درمعرض دی اتيل بسترول (S.E.D )در دوره جنينی (دی اتیل بسترول نوعی داروی استروژنی است )
۹– ابتلای همسر به سرطان آلت 
۱۰- ابتلای زن ديگر همسر به سرطان سرويكس 
۱۱- وضعيت ضعيف بهداشتي فرد 
۱۲ -مصرف قرصهای خوراکی پيشگيری از بارداری ( OCP) بيش از ۵ سال

در مراحل پیشرفته علائم شامل:

_خونريزی نامرتب به تنهايی يا همراه با خونريزی پس از مقاربت يـا فقـط ترشـح صـورتي رنـگ 
_در مراحـل پيشـرفته ترشـح سروزی وخونی چرکی وبدبو شكايت شايع خونريزی مختصر روزانه است . 
_شايعترين نشانه سرطان گردن رحم خونريزی بين قاعدگی ها ميباشد.
_همچنين خونريزی پس از يائسگی میتواند احتمال سرطان گردن رحم را مطرح نمايد.
_درد لگـن که در مراحل پيشرفته ايجاد ميشود وغالباً يكطرفه است .
_ضعف وکاهش وزن نيز در مراحل نهايی بوجود ميايد. 
ممكن است در ديد مستقيم ضايعه به صورت يك تومور يا زخم ديده شود. اما تومورهايی که بـه سـمت داخـل(فونـدوسرحم) رشد ميکنند ممكن است در معاينه ديده نشوند.

بطور کلي شيوع علائم بالينی گزارش شده با سرطان مهاجم دهانه رحم به شرح ذيل ميباشد: 
علائم بالينی و درصد شيوع 
خونريزی بعداز منوپوز(یائسگی) ۴۶ % 
قاعدگی نامرتب ٢٠ %
خونريزی بعداز مقاربت ١٠ %
ترشحات واژن ٩ %
درد ۶ %
بدون علامت ۸ %

باتوجه به اينكه در تشخيص سرطان دهانه رحم ،پاپ اسمير از ارزش تشخيص بالايي برخوردار است همچنين ساده ترين وارزانترين روش غربالگري است لذا در مراکز بهداشتي درماني تنها روش مرسوم ميباشد.

اگر نتایج تست پاپ یا HPV غیرطبیعی باشد، پزشک تست هاي دیگري به شرح زیر پیشنهاد میکند تا بتواند تشخیص دهد که آیا شخص مربوطه دچار سرطان است:

کولپوسکوپی یا آندوسکوپی رحم(Colposcopy)

براي نگاه کردن به گردن رحم از کولپوسکوپ یا آندوسکوپ رحم استفاده میکند. براي آنکه دیدن بافتها در کولپوسکوپ آسانتر باشد، این وسیله به نور شدید و ذره بین مجهز شده است. کولپوسکوپ را وارد رحم نمیکنند. کولپوسکوپی معمولاً در مطب پزشک یا در کلینیک انجام میشود.

معاینه زنان 
معاینهرحم و سرطان رحم

مخروط برداری: پزشک نمونه اي مخروطی شکل از بافت گردن رحم برمی دارد. مخروط برداري، یا 
بیوپسی مخروطی، به آسیب شناس امکان میدهد تا متوجه وجود سلولهای غیرطبیعی در بافت زیر سطح گردن رحم شود.
امکان دارد پزشک این تست را در بیمارستان با بیحسی یا بیهوشی عمومی انجام دهد.
ممکن است با برداشتن بافت از گردن رحم، مقداري خونریزي یا ترشحات دیگر صورت گیرد. ناحیه ای که نمونه برداری شده معمولاً به سرعت التیام مییابد.

سرطان دهانه رحم


بیوپسی یا نمونه برداريBiopsy در این تست، در مورد اکثر زنان، بافت برداري بابیحسی یا بیهوشی موضعی در مطب پزشک انجام میشود. یک آسیب شناس (پاتولوژیست)بافت را زیر میکروسکوپ وارسی میکند تا متوجه حضور سلولهاي غیرطبیعی بشود.

انواع بیوپسی به شرح زیر است :

بیوپسی یا نمونه برداری با پانچ:
پزشک از وسیله اي تیز براي کندن نمونه هاي کوچکی از بافت گردن رحم استفاده میکند .
پزشک از حلقه اي  براي قطع کردن یک تکه نازك دایرهاي شکل از بافت گردن رحم استفاده میکند.
کورتاژ قسمت داخلی گردن رحم:  
پزشک از یک قاشقک یا کورت (وسیله اي کوچک به شکل قاشق) براي خراش دادن گردن رحم و برداشتن نمونهاي از بافت آن استفاده مینماید. ممکن است برخی از پزشکان به جاي کورت از یک برس نازك و نرم استفاده کنند .

اگر از نتایج بیوپسی مشخص شود که شخص دچار سرطان است، پزشک او باید میزان (مرحله) بیماري را بداند تا به بیمار کمک کند بهترین درمان را انتخاب نماید.

مرحله بعدي تلاشی دقیق براي پی بردن به این نکته است که آیا تومور به بافتهاي مجاور حمله نموده؟ و اینکه آیا سرطان گسترش یافته؟ و اگر گسترش پیدا کرده در کدام اندام از بدن این اتفاق رخ داده است؟ سرطان گردن رحم در اکثر موارد در بافتهای مجاوری که در لگن قرار دارند، در غدد لنفاوی، یا در ریه ها گسترش مییابد و امکان دارد به کبد یا استخوانها هم گسترش یابد.


مرحله سرطان به محل پیداشدن آن بستگی دارد. مراحل سرطان مهاجم دهانه رحم به شرح زیر است :
مرحله اول: تومور به گردن رحم در زیر لایه بالایی سلول ها حمله کرده است. سلولهاي سرطانی تنها در گردن رحم یافت میشوند.

مرحله دوم: تومور به قسمت بالایی مهبل رسیده است و ممکن است به فراتر از گردن رحم در داخل بافتهاي مجاور به سمت دیواره لگن (یا جدار یا آستر قسمتی از بدن که بین قسمتهاي بالایی رانها قرار دارد) هم گسترش یافته باشد. تومور به یک سوم پایینی مهبل یا دیواره لگن حمله نکرده است.


مرحله سوم: تومور به قسمت پایینی مهبل رسیده است و ممکن است به دیواره لگن هم حمله کرده باشد. اگر تومور 
جریان ادرار را مسدود کند، امکان دارد یک یا هر دو کلیه خوب کار نکنند.
مرحله چهارم: تومور به مثانه یا راست روده حمله میکند، یا اینکه سرطان به دیگر قسمتهاي بدن گسترش یافته است .

سرطان راجعه 

سرطانی که درمان شده ولی پس از مدتی، که در طول آن ردیابی نمیشد، برگشته است .ممکن است این برگشت درگردن رحم یا در دیگر قسمتهاي بدن صورت گیرد.
زنان مبتلا به سرطان گردن رحم گزینه هاي درمانی متعددي دارند. این گزینه ها عبارتند از جراحی، پرتودرمانی، شیمی درمانی، یا  ترکیبی از این روش .

انواع سرطان رحم

انتخاب درمان عمدتاً به اندازه و گسترش یافتگی تومور بستگی دارد .همچنین امکان دارد گزینه درمان به 
این بستگی داشته باشد که آیا بیمار میخواهد در آینده باردار شود یا نه! 
پزشک میتواند گزینه هاي درمان، نتایج مورد انتظار از هر یک از آنها، و عوارض جانبی احتمالی را براي شخص بیمار توضیح دهد.
بیمار و پزشک او با همکاري هم میتوانند یک برنامه درمانی تهیه کنند که نیازهاي پزشکی و شخصی فرد بیمار را براورده سازد .

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *