تاریخ امروزیکشنبه , ۴ اسفند ۱۳۹۸

چربی ها و کلسترول های خون

چربی های خون

اختلالات چربی خون و راه های درمانی معمولا چربی خون بالا علامتی ايجاد نمي كند و ممكن است فرد مدت ها کلسترول بالا داشته باشد اما متوجه آن نشود.

با وجود مقدار زياد کلسترول در بدن اين ماده در جدار رگ ها رسوب کرده وباعث سخت شدن جدار رگ یا تصلب شرائن میشود .

 رسوب پلاک های چربی در رگ ها باعث انسداد رگ ها و بسته به رگ های مسدود شده سبب سکته ی قلبی یا مغزی میشود .

چند نوع چربي در خون وجود دارد اما چربي هاي اصلي، شامل كلسترول و تري گليسيريد مي باشند.

كلسترول

كلسترول يك نوع چربي است كه در همه سلول هاي بدن يافت مي شود.

بدن از كلسترول استفاده مي كند تا يك سلول سالم داشته باشد، علاوه بر آن، كلسترول در ساخت محصولات مورد نياز بدن مانند هورمون ها ، ديواره سلولي، بافت های ضروری، ويتامين ها و ساير مواد شيميايی حياتی نقش دارد .

اگر کلسترول بيش از حد در بدن ساخته شود يا ميزان آن در غذا زياد باشد در نتيجه مقدار اين ماده در خون زياد مي شود و به آن هيپركلسترولمی می گويند.

کلسترول بوسيله گردش خون از سلول هاي بدن عبور مي نمايد.

زماني كه كلسترول خون افزايش پيدا مي كند، چربي در سطح عروق رسوب مي كند. كلسترول و ساير چربي ها نمي توانند در خون حل گردند.

كلسترولVLDL

ليپوپروتئين با چگالي خيلي پايين يا سبک بيشتر از تري گليسريد تشكيل شده و ۱۰ تا ۱۵ درصد مجموع كلسترول سرم را تشکيل می دهد .

ذرات كلسترولي را بزرگ تر ساخته و سبب تنگ و باريك شدن رگ های خونی می شود.

كلسترول HDL

يا كلسترول خوب مانع رسوب در ديواره رگ می شود و بيشتر تمايل دارد كه كلسترول را از شريان ها و کلسترول سيستم گردش خون به كبد برگرداند تا از بدن دفع گردد.

تری گليسيريد

شكل ديگري از چربي موجود در خون است كه مي تواند خطر بيماری قلبی عروقی را افزايش دهد.

تری گليسيريدها برای سالمتی مهم هستند.
اين تركيبات فرمي از چربي ها مي باشند كه در سراسر بدن يافت شده و در سلول هاي چربی ذخيره مي شوند.

در زماني كه بدن نياز به انرژي داشته باشد، اين تركيبات آزاد شده و صرف تأمين نيازهای بدن مي شوند .
افزايش تری گليسيريد خون هيپرتری گليسيريد می ناميده مي شود.

نحوه شناسايی اختالال چربی های خون

آزمايش چربي خون، شامل اندازه گيري كلسترول كل، كلسترول LDL كلسترول HDL و تری گليسريد خون که معمولا به واحد ميلي گرم در دسی ليتر در خون اندازه گيری مي شود.

به طور كلي، عموم افراد جامعه بايد از سن ۲۰ سالگي نسبت به آزمايش چربي خون خود اقدام كنند.

جهت كنترل چربي خون توصيه مي شود كه در تمام بزرگسالان بالای ۲۰ سال پس از يك ناشتايي ۸ تا ۱۲ ساعته سطح انواع چربي خون شامل كلسترول كل ، تري گليسريد، HDL و LDL اندازه گیری شود.

اگر ميزان چربی خون در اولين اندازه گيری طبيعي باشد آزمايش كنترل بعدی بايد هر ۳ ،سال تكرار شود .

چنانچه چربي خون از ميزان طبيعي بالاتر باشد افزايش کلسترول خون هيپركلسترولمی و افزايش تری گليسير يد خون هيپرتري گليسيد می ناميده مي شود.

بايد چربي خون بيمار توسط تغيير در شيوه زندگي و عادات غذايي در وهله اول و در حالات شديدتر توسط دارو كنترل شود.سپس سطح چربي خون هر ۳ ماه اندازه گيري شده و با رژيم غذايي و دارو تطبيق داده شود تا زماني كه به حد طبيعي برسد و پس از آن چربي خون در فرد هر ۶ ماه يك بار و سپس سالانه بايد بررسي گردد.

در صورت بالا بودن كلسترول، با توجه به ساير شرايط بيمار ، از جمله مرد بودن، سيگاري بودن،چاق بودن، وجود ديابت، فشارخون و يا وجود سكته قلبي در افراد درجه يك خانواده ، هم چنين بر مبناي وجود يا عدم وجود بيماري قلبي يا مغزي در بيمار، براي ارزيابي ودرمان چربي خون بالا تصميم گيری مي شود.

عوامل تاثیر گذار اختلال چربی های خون

كم كاري تيروئيد، بعضي از بيماري هاي كبدي و كليوي ، بيماري هاي قند (ديابت )نارسايي مزمن كليه، چاقي، بعضي از عفونت ها، اعتياد به الكل، ايدز ،افزايش سن و يائسگي نيز از عوامل افزايش چربيهاي مضر خون است.

افزايش چربی خون ممكن است علامت بيماری ديگری نبوده و بيمار به صورت اوليه دچار آن شود. برای تشخيص بالا بودن چربي خون، بايد آزمايش خون انجام شود.

راهكار های اصلی جهت كاهش چربی های خون بالا

رعايت نكات زير به همه بيماران دچار افزايش چربي خون ، توصيه مي شود.

• بهتر است بدانيم افراد سالم نيز با رعايت اين نكات از احتمال هيپرليپيدمي (چربي خون بالا)  تا حد زيادي مصون خواهند بود و همه افراد خانواده میتوانند از رژيم غذايي ضد افزايش چربی خون سود ببرند.

• انجام ورزش به صورت منظم، حداقل ۳۰ دقيقه و هفته ای  ۴ روز، در كنترل وزن و متعادل نگهداشتن چربي خون اثر واضحي دارد .

• بهترين ورزش پياده روی، دوچرخه سواری و شنا است.

• حفظ وزن مطلوب و در صورت وجود چاقي، كاهش وزن اكيدا” توصيه مي شود.

• از مصرف الكل و سيگار به شدت پرهيز شود.

• توصيه مي شود از رژيم غذايی حاوی كم ترين ميزان چربي استفاده شود . به خصوص بايد از مواد غذايي حاوی كلسترول و چربي هاي اشباع شده (مانند روغنهای جامد) پرهيز نمود.

• در صورت تجويز پزشك با صالحديد او مي توان از داروهاي كاهش دهنده ي تري گليسيريد و كلسترول خون استفاده كرد.

نحوه افزايشHDL (چربی خوب)

حداقل ۱۱ كيلومتر در هفته بدويد يا با ورزش كردن ۱۲۰۰ كالری انرژي در هر هفته بسوزانيد.

كاهش وزن: با كاهش هر نيم كيلوگرم وزن بدن (چربي اضافي )HDL حدود يك درصد افزايش مي يابد.

ورزش كردن قبل از خوردن غذاي پر چرب : مطالعات نشان داده است كه انجام ورزش منظم قبل از خوردن وعده هاي غذايي پرچرب HDL را بطور قابل مالحظه اي افزايش مي دهد،

نكشيدن سيگار: مطالعات نشان داده است ، با ترك سيگار فقط به مدت يك هفته، ۷ واحد مقدارHDLافزايش مي يابد.

از مصرف كربوهيدرات های تصفيه شده مثل شكر، آرد، سيب زميني و برنج سفيد به مقدار زياد خود داري كنيد.

غذاهايي كه قندخون را افزايش مي دهند، باعث کاهش HDL می شوند.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *